Voorlezen
Digitaal document voorlezen

Het woord of de zin die voorgelezen wordt, krijgt een kleur. Zo kan de voorgelezen tekst makkelijk meegevolgd worden op het scherm. 

Meelees­cursor
Papieren document voorlezen
Schrijven
Spelling­controle

‘Slimme’ woordvoorspeller

  • Ook woorden die niet met dezelfde letters beginne, maar mogelijk wel bedoeld zijn, worden voorspeld (bv. konsentratie àconcentratie)
Woord­voor­speller
Dicteren
Studeren
Woord­en­boek­en
Vertalen
Notities maken
Samen­vat­tingen maken
Mindmaps maken
2
Alinea

Alinea is een uitgebreid computerprogramma dat op de volgende manieren ondersteuning biedt voor het lezen, schrijven en studeren:

Lezen
Alinea leest gescande schoolboeken en andere teksten (bv. proefwerken, Word-documenten, zelf getypte teksten en internetteksten) voor met synthetische stemmen. Het programma leest teksten voor in vier vreemde talen (NL, EN, FR, DU). De gebruiker kan kiezen uit drie stemmen per taal (voor Duits twee). Hij kan het voorleestempo in 20 snelheden aanpassen. Alinea markeert de voorgelezen tekst met een zgn. dubbele meeleescursor, d.w.z. dat het zowel de zin als het woord markeert, die worden voorgelezen. De meeleescursor kan bij het werken in schoolboeken worden aangepast naar: alleen woord, woord en regel, woord en zin en woord en paragraaf.  De gebruiker weet hierdoor steeds waar hij zich bevindt in de tekst. De gebruiker kan vanaf elke willekeurige plek op de pagina starten met lezen. Hij kan de leeseenheid instellen: het programma leest losse woorden, regels, zinnen, alinea’s of de hele tekst doorlopend. Het programma vergroot de tekst niet automatisch zodat de volledige zinslengte zichtbaar is: de gebruiker moet zelf inzoomen om de tekst groter in beeld te krijgen; dit kan met één druk op de knop. Loopt de tekst van het scherm af, dan scrolt het programma automatisch naar beneden. Alinea springt automatisch naar de volgende pagina. Het openen van de juiste pagina is gemakkelijk door het direct ingeven van het paginanummer, maar ook door een overzicht in de vorm van miniatuurpagina’s.

Scannen
De ingebouwde scanfunctie maakt het mogelijk teksten van papier te laten voorlezen (beschikbaar voor Alinea Pro onder Windows 10 of hoger). De kwaliteit van de scans is hoog. Na het maken van de scan wordt tekstherkenning toegepast. De tekstherkenning levert goede prestaties, waardoor de tekst accuraat voorgelezen wordt. Met de Alinea app op iPad of iPhone kan in elke situatie een foto van een tekst (op papier of van een informatiebord) worden gemaakt en meteen worden voorgelezen. Dat fotobestand kan vervolgens worden opgeslagen en met de Alinea software op PC ook weer worden voorgelezen en bewerkt.

Schrijven
Alinea ondersteunt het schrijven van teksten in alle computerprogramma’s waarin tekst kan worden getypt (bijvoorbeeld: Word, PowerPoint, Excel, internet browsers, e-mailprogramma’s etc.). De gebruiker is in staat om gescande werkboeken (van bv. Dedicon) en werkbladen (bijv. Nieuwsbegrip) in te vullen. De schrijfondersteuning van Alinea bestaat uit 6 tools: 

  1. voorlezen tijdens en na het typen (vooral van belang voor fouten tegen klankzuivere woorden, fouten tegen de korte klinkerregel)
  2. spellingcontrole (Alinea beschikt over  een aanvullende spellingcontrole die veel voorkomende fouten van dyslectici corrigeert, waar de gewone spellingcontrole de juiste suggestie niet kan geven)
  3. voorspelfunctie (op basis van getypte letters en op basis van klanken; sjienees wordt Chinees)
  4. homofonenfunctie (in de vorm van een omschrijving van de betekenis, een illustratie en een voorbeeldzin)
  5. werkwoordondersteuning in de vorm van het opzoeken van werkwoordvervoegingen
  6. voorspellingen voor samengestelde woorden. Bijv. piano les naar pianoles

Het invullen van werkboeken kan door een notitie op een eigen gekozen plek te zetten. De gebruiker kan lettergrootte en letterkleur naar wens aanpassen. Na afloop van het invullen kan de gebruiker de vragen/opdrachten met antwoorden laten voorlezen. Naast het schrijven van teksten beschikt de gebruiker over grafische mogelijkheden die handig zijn bij meerkeuzevragen: onderstrepen/doorstrepen van tekst, omcirkelen van antwoorden en markeren met achtergrondkleur.

Studeren
Het programma heeft verschillende hulpen ingebouwd die ondersteunen bij leren van een vreemde taal en het begrijpen van teksten. Alinea beschikt over een Van Dale verklarend pocketwoordenboek (bij installatie keuze uit Van Dale verklarend pocketwoordenboek en Van Dale verklarend junior woordenboek), beeldwoordenboek en Van Dale pocket vertaalwoordenboeken. De gebruiker kan uitsluitend losse woorden laten vertalen. Alinea heeft een mogelijkheid om teksten samen te vatten: Het is mogelijk woorden/zinnen te markeren, deze uit de tekst te lichten en in een nieuw bewerkbaar document te plaatsen. Middels typen kan de samenvatting worden gecompleteerd. Alinea kan in PDF  omschakelen tussen twee talen (geautomatiseerd of handmatig) in andere typen documenten kun je gebruikmaken van de geautomatiseerde taalwisseling. Dit is vooral van belang bij methodes voor de vreemde talen, waarin bv. Nederlands en Engels naast elkaar worden gebruikt.

Indicaties 
Alinea kan al worden ingezet vanaf de start van het lees- en schrijfonderwijs. Vaak worden de eerste schooljaren besteed aan het daadwerkelijk leren lezen en schrijven. Als dat niet goed verloopt, komt een programma als Alinea in beeld, op veel basisscholen rond groep 5. Gezien het aanbod aan studietools én de combinatie met de fotografeer-en-lees app is Alinea ook zeer geschikt voor toepassing in het voortgezet onderwijs, mbo, hbo en universitair onderwijs waar veelal geen digitale versies van de studieboeken beschikbaar zijn. 

Tips

  • bepaalde functies, zoals woordenboeken kunnen uitgeschakeld worden bij toetsen en examens. Het is niet mogelijk om een logboek bij te houden, waarin alle handelingen die de leerling/student heeft uitgevoerd gemonitord worden.
  • Alinea is als demoversie aan te vragen via http://formulieren.lexima.nl/aanvraag-demo-alinea. Het kan dan een maand worden uitgeprobeerd op de Windows computer. Na deze periode beslist de gebruiker of hij tot aanschaf van het programma wil overgaan
  • Voor scholen is het zinvol een voordelig schoolbreed abonnement (weblicentie) op Alinea te overwegen (zgn. ‘open licentie’). Daarmee kan een onbeperkt aantal leerlingen met het programma werken en kan de school zonder meerkosten thuisgebruik faciliteren.

Verkrijg­baar­heid: Lexima, Sensotec

Kenmerken

Tekst­verwerker: Ja
Werkt met eigen tekst­verwerker: Nee
Werkt ge�ntegreerd in Word: Ja
Werkboeken invullen mogelijk: Ja, met volledige schrijfondersteuning
Papieren document voorlezen: Ja
Instel­mogelijk­heden: Mogelijkheid om functies te blokkeren
Gebruikers­log­boek: Nee
Bewerkings­tool beschikbaar: Ja
Vorm: Software voor PC
Software verkrijgbaarheid: Verkrijgbaar via download, Schoollicentie beschikbaar, Beschikbaar als abonnement
Trainings­mogelijk­heden: Centrale bijeenkomst, Regionale bijeenkomst

Voor­lees­functie

Digitaal document voorlezen: Ja
Stem (info over de kwaliteit): Computerstem, Meerdere stemmen per taal
Tekst zichtbaar op het scherm: Ja
Vorm: Ja, trapsgewijs instelbaar
Navigeren in de tekst: Ja
Meelees­cursor: Dubbele meeleescursor
Teksten kunnen als audio­bestand opgeslagen worden: Nee
Talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits

Spelling­controle

Spelling­controle: Ja
Eigen spelling­controle: Ja
Talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits
Gebruikt spelling­controle van Word: Ja
Voorlezen van verbeter­mogelijk­heden: Ja
Meelees­cursor: Ja, instelbaar per woord en zin

Woord­voor­speller

Woord­voorspeller: Ja
Voorspellen op basis van woord­frequentie: Ja
Voorspellen van fonetisch gespelde woorden: Ja
Uit­breidings­mogelijk­heden van de woorden­lijst: Ja, nieuwe woorden toevoegen

Homofonen­functie

Homofonen­functie:Ja
Met voorbeeldzin: Ja
Met illustratie: Ja
Talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits

Spraak­herkennings­functie

Dicteren: Nee

Woorden­boek­functie

Woorden­boeken: Vertaal­woorden­boek, Verklarend woorden­boek, Beeld­woorden­boek
Vertaal­woorden­boek - Talen: Engels, Frans, Duits
Verklarend woorden­boek - Taal­gebruik: Complex (gericht op volwassen gebruikers)
Verklarend woorden­boek - Omschrijving/Naam: Van Dale verklarend woordenboek
Beeld­woorden­boek - Omschrijving/Naam: Ondersteuning bij homofonen en voorzetsels.
Beeld­woorden­boek - Talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits

Vertaal­functie

Vertalen: Ja
Talen: Engels, Frans, Duits
Gebruikt Google translate: Nee

Noteer­functie

Notities maken: Ja
Audio-opnames gekoppeld aan schriftelijke notities: Nee
Audio-opnames die bewerkt en gecodeerd kunnen worden: Nee
Notities aan te vullen met dia's, foto's, webpagina's: Nee

Samen­vat­functie

Samen­vat­ting­en maken: Ja
Aanwezig­heid markeer­stiften: Ja
Gemarkeerde tekst samenvatten: Ja
Converteren naar mindmap: Nee
Toelichtingen toevoegen aan de tekst: Ja, geschreven toelichting

Mindmap­functie

Mindmaps maken: Nee
Kan wel gebruikt worden in combinatie met andere mindmapprogramma's: Ja

START HIER!
AAN DE SLAG
HULPMIDDELEN
FORUM
BLOG
FAQ
KENNISCENTRA
PROFESSIONALS & LEVERANCIERS
HANDIGE LINKS

ZUYD
Expertise centrum Innovatieve Zorg en Technologie
Lectoraat Ondersteunende Technologie in de Zorg | Lectoraat Autonomie en Participatie

POSTBUS 550, 6400 AN Heerlen
Nieuw Eyckholt 300, 6419 DJ Heerlen
dyslexiehulpmiddelen@zuyd.nl

www.zuyd.nl
 - www.eizt.nl