Voorlezen
Digitaal document voorlezen

Het woord of de zin die voorgelezen wordt, krijgt een kleur. Zo kan de voorgelezen tekst makkelijk meegevolgd worden op het scherm. 

Meelees­cursor
Papieren document voorlezen
Schrijven
Spelling­controle

‘Slimme’ woordvoorspeller

  • Ook woorden die niet met dezelfde letters beginne, maar mogelijk wel bedoeld zijn, worden voorspeld (bv. konsentratie àconcentratie)
Woord­voor­speller
Dicteren
Studeren
Woord­en­boek­en
Vertalen
Notities maken
Samen­vat­tingen maken
Mindmaps maken
2
Sprint
NL, NL/EN, Plus

Sprint  is een computerprogramma dat mensen met dyslexie in staat stelt teksten gemakkelijker te lezen en te schrijven. Het ondersteunt ook bij het leren van vreemde talen. Sprint biedt op de volgende manieren ondersteuning  voor het lezen, schrijven en studeren:

Lezen
Sprint Plus leest gescande schoolboeken en andere teksten (bv. proefwerken, Word-documenten, zelf geschreven teksten en internetteksten) voor met computer stemmen. Afhankelijk van de versie leest het de teksten voor alleen in het Nederlands (NL), in het Nederlands en Engels (NL/EN) of in vier vreemde talen (Plus: NL/EN/FR/DU). De gebruiker kan kiezen uit drie stemmen in Nederlands of Engels en twee stemmen in Frans of Duits (m.u.v. de usb-stick, deze bevat 2 Nederlandse stemmen en in MVT 1 stem per taal). Het voorleestempo kan in 10 trappen aangepast worden. Sprint markeert de voorgelezen tekst met een enkele meeleescursor, d.w.z. dat het woord markeert, dat wordt voorgelezen (indien wordt gewerkt met ‘klik en lees’ of de navigatieknoppen, wordt de tekst wel gemarkeerd met een dubbele meeleescursor). De gebruiker weet hierdoor steeds waar hij zich bevindt in de tekst. De gebruiker kan vanaf elke willekeurige plek op de pagina starten met lezen. Hij kan de leeseenheid instellen: het programma leest losse woorden, regels, zinnen, alinea’s of de hele tekst doorlopend. Sprint vergroot de tekst automatisch zodat de volledige zinslengte zichtbaar is. Loopt de tekst van het scherm af, dan scrolt Sprint automatisch naar beneden. Sprint springt automatisch naar de volgende pagina. Het zoeken naar de juiste pagina is gemakkelijk door het direct ingeven van het paginanummer. Er is geen een overzicht in de vorm van miniatuurpagina’s.

Scannen
In de SprintOCR versie heeft een scanfunctie. Deze scanfunctie maakt het mogelijk teksten van papier te laten voorlezen. De kwaliteit van de scans is hoog. Na het maken van de scan wordt tekstherkenning toegepast. De tekstherkenning levert goede prestaties, waardoor de tekst accuraat voorgelezen wordt. 

Schrijven
Sprint  ondersteunt het schrijven van teksten. Het programma beschikt over een eigen, eenvoudige tekstverwerker, die beperkingen heeft t.a.v. het invoegen van bv. illustraties en tabellen. Daarnaast kan Sprint , beschikbaar als werkbalk, geïntegreerd worden in Word. Hierdoor blijven alle opmaakmogelijkheden toegankelijk. De gebruiker is in staat om gescande werkboeken (van bv. Dedicon) in te vullen. De schrijfondersteuning van Sprint  bestaat uit vier tools:

  1. voorlezen tijdens en na het typen (vooral van belang voor fouten tegen klankzuivere woorden, fouten tegen de korte klinkerregel)
  2. spellingcontrole (Sprint Plus beschikt over een aanvullend woordenboek dat vaak voorkomende fouten van dyslectici corrigeert, waar de gewone spellingcontrole afhaakt)
  3. voorspelfunctie op basis van ingetypte letters en bedoelde letters
  4. voorspellingen voor samengestelde woorden bijv. piano les naar pianoles
  5. homofonenfunctie in de vorm van een omschrijving van de betekenis, een illustratie en een voorbeeldzin.

Het invullen van werkboeken kan door de cursor een willekeurige plek te zetten. De gebruiker kan lettergrootte en lettertype naar wens aanpassen. Het is mogelijk om het programma invulplekken te laten maken, wat het invullen van werkboeken sterk vereenvoudigt. Na afloop van het invullen kan de gebruiker de vragen/opdrachten en antwoorden doorlopend laten voorlezen. Bij het invullen zijn de vier schrijftools beschikbaar die hierboven zijn beschreven. Naast het schrijven van teksten beschikt de gebruiker over grafische mogelijkheden die handig zijn bij meerkeuzevragen: onder­strepen/doorstrepen van tekst, omcirkelen van antwoorden en markeren met achtergrondkleur.

Studeren
Sprint  heeft verschillende tools ingebouwd die ondersteunen bij leren van een vreemde taal en het begrijpen van teksten. Sprint NL/EN en Sprint Plus beschikken standaard over het Van Dale Verklarend woordenboek en de bij de aanwezige talen horende Van Dale vertaalwoordenboeken. De gebruiker kan uitsluitend losse woorden laten vertalen. Het programma Sprint beschikt over een mogelijkheid om teksten samen te vatten. Het is mogelijk woorden/zinnen te markeren, deze uit de tekst te lichten en in een nieuw document te plaatsen. Als de juiste woorden/zinnen zijn geselecteerd ontstaat op die manier een samenvatting. Het vertalen van teksten is niet mogelijk. Sprint is niet in staat om mindmaps te maken. Sprint beschikt evenmin over sjablonen die het gemakkelijker maken bepaalde typen tekst te schrijven, zoals bijvoorbeeld een sjabloon voor een boekbespreking.

Indicaties.

  • Sprint Plus kan al worden ingezet vanaf de start van het lees- en schrijfonderwijs. Vaak worden de eerste schooljaren besteed aan het daadwerkelijk leren lezen en schrijven. Als dat niet goed verloopt, komt een programma als Sprint Plus in beeld, op veel scholen rond groep 5.
  • de beschikbaarheid van vrijwel alle schoolboeken voor basis- en voortgezet onderwijs maakt dat scholen geen tijd hoeven te investeren in toegankelijk maken van leermaterialen.
  • Sprint Plus is in staat om snel te schakelen tussen twee talen. Dit is vooral van belang bij methodes voor de vreemde talen, waarin bv. Nederlands en Engels naast elkaar worden gebruikt.
  • het programma beschikt standaard niet over een scanmodule. Deze moet separaat worden aangeschaft. Eenmaal aangeschaft maakt de module het mogelijk op teksten op papier  te laten voorlezen. De kwaliteit van de scans is hoog. Het zijn foto’s van de gescande pagina’s, waarop tekstherkenning (OCR) is losgelaten. Tekstherkenning levert goede prestaties.
  • de grote knoppenbalk onderin het scherm maakt gebruik voor jonge kinderen overzichtelijk. Deze kan op maat ingesteld worden. De menu’s bovenin kunnen niet worden aangepast.
  • gezien het aanbod aan studiehulpen is Sprint ook geschikt voor toepassing in het voortgezet onderwijs, mbo, hbo en universitair onderwijs. 
  • voor docenten en scholen is het goed te weten dat bepaalde functies, zoals woordenboeken, uitgeschakeld kunnen worden bij toetsen.
  • Sprint Plus is zeer geschikt voor het aanvankelijk lees/schrijfonderwijs aangezien het in staat is om losse klanken voor te lezen en woorden te analyseren en synthetiseren.

 Tips

  • het programma is verkrijgbaar als demoversie. Het kan dan twee maanden worden uitgeprobeerd. Na deze periode beslist de gebruiker of hij tot aanschaf van het programma wil overgaan.
  • Sprint is verkrijgbaar in verschillende versies. Het kan als stand-alone-versie aangeschaft worden. Het wordt dan geïnstalleerd op maximaal twee computers. Het is eveneens verkrijgbaar op usb-stick, waardoor het mee te nemen is naar elke computer met een vrije usb-poort. Voor scholen is het zinvol een netwerkversie te overwegen.

Verkrijg­baar­heid: Jabbla B.V.B.A, Lexima, rdgKompagne

Kenmerken

Tekst­verwerker: Ja
Werkt met eigen tekst­verwerker: Ja
Werkt ge�ntegreerd in Word: Ja
Werkboeken invullen mogelijk: Ja, met volledige schrijfondersteuning
Papieren document voorlezen: Ja
Instel­mogelijk­heden: Mogelijkheid om functies te blokkeren
Gebruikers­log­boek: Nee
Bewerkings­tool beschikbaar: Ja
Vorm: Software voor PC
Software verkrijgbaarheid: Netwerkversie beschikbaar, Verkrijgbaar op USB, Verkrijgbaar via download, Schoollicentie beschikbaar
Trainings­mogelijk­heden: Centrale bijeenkomst

Voor­lees­functie

Digitaal document voorlezen: Ja
Stem (info over de kwaliteit): Computerstem, Meerdere stemmen per taal
Tekst zichtbaar op het scherm: Ja
Vorm: Ja, trapsgewijs instelbaar
Navigeren in de tekst: Ja
Analyseren van woorden: Fonetisch, klanken; Fonetisch, klankgroepen; Alfabetisch, letters; Alfabetisch, lettergrepen
Meelees­cursor: Dubbele meeleescursor
Teksten kunnen als audio­bestand opgeslagen worden: Ja
Talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits

Spelling­controle

Spelling­controle: Ja
Eigen spelling­controle: Ja
Talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits
Gebruikt spelling­controle van Word: Ja
Voorlezen van verbeter­mogelijk­heden: Ja
Meelees­cursor: Ja, instelbaar per woord en zin

Woord­voor­speller

Woord­voorspeller: Ja
Voorspellen op basis van woord­frequentie: Ja
Voorspellen van fonetisch gespelde woorden: Ja
Uit­breidings­mogelijk­heden van de woorden­lijst: Ja, nieuwe woorden toevoegen

Homofonen­functie

Homofonen­functie:Ja
Met voorbeeldzin: Ja
Met illustratie: Ja
Talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits

Spraak­herkennings­functie

Dicteren: Nee

Woorden­boek­functie

Woorden­boeken: Vertaal­woorden­boek, Verklarend woorden­boek
Vertaal­woorden­boek - Talen: Engels, Frans, Duits
Vertaal­woorden­boek - Omschrijving/Naam: Van Dale Vertaal woordenboek Engels, Frans of Duits
Verklarend woorden­boek - Taal­gebruik: Complex (gericht op volwassen gebruikers)
Verklarend woorden­boek - Omschrijving/Naam: Van Dale Verklarend woordenboek

Vertaal­functie

Vertalen: Nee

Noteer­functie

Notities maken: Ja
Audio-opnames gekoppeld aan schriftelijke notities: Nee
Audio-opnames die bewerkt en gecodeerd kunnen worden: Nee
Notities aan te vullen met dia's, foto's, webpagina's: Nee

Samen­vat­functie

Samen­vat­ting­en maken: Ja
Aanwezig­heid markeer­stiften: Ja
Gemarkeerde tekst samenvatten: Ja
Converteren naar mindmap: Nee
Toelichtingen toevoegen aan de tekst: Ja, geschreven toelichting

Mindmap­functie

Mindmaps maken: Nee
Kan wel gebruikt worden in combinatie met andere mindmapprogramma's: Ja

START HIER!
AAN DE SLAG
HULPMIDDELEN
FORUM
BLOG
FAQ
KENNISCENTRA
PROFESSIONALS & LEVERANCIERS
HANDIGE LINKS

ZUYD
Expertise centrum Innovatieve Zorg en Technologie
Lectoraat Ondersteunende Technologie in de Zorg | Lectoraat Autonomie en Participatie

POSTBUS 550, 6400 AN Heerlen
Nieuw Eyckholt 300, 6419 DJ Heerlen
dyslexiehulpmiddelen@zuyd.nl

www.zuyd.nl
 - www.eizt.nl